از مهم ترین قسمت های دستگاه تنفسی ریهها هستند که وظیفه تبادل گازهای تنفسی برای تامین اکسیژن مورد نیاز اندام های مختلف بدن را بر عهده دارد. بیماری های مربوط به ریه به صورت سالانه افراد زیادی را مبتلا می کند و به این ترتیب، سطح عملکرد روزانه فرد را تحت تاثیر قرار می دهد. میزان اختلال تنفسی در یک بیماری ریوی به عوامل مختلفی مانند نوع بیماری و یا میزان آسیبی که به ریه های فرد وارد شده بستگی دارد. میلیونها نفر از مردم دنیا از بیماری های تنفسی مانند آسم، برونشیت مزمن، فیبروز سیستیک و آمفیزم و سایر بیماری های مربوط به دستگاه تنفسی رنج میبرند. برای رساندن دارو به بافت های آسیب دیده ریه از دستگاهی به نام نبولایزر استفاده می شود.
دستگاه نبولایزر در دو اندازه کوچک که قابل حمل بوده و بزرگ که قابلیت اتصال به پریز برق را دارد طراحی شده است. هر دو مدل این دستگاه دارای یک پایه هستند که کمپرسور هوا را نگه می دارد. همچنین دارای یک محفظه برای محلول دارو و یک لوله که کمپرسور هوا را به محفظه هوا وصل می کند، می باشند. بالای محفظه دارو، یک دهانگیر یا ماسک قرار دارد که برای انتقال ذرات دارو به سیستم تنفسی بیمار مورد استفاده قرار می گیرد.قیمت دستگاه نبولایزر به مدل های مختلف آن بستگی دارد.
دستگاه های نبولایزر خانگی و بیمارستانی به صورت پرتابل قابل حمل و ثابت مورد استفاده قرار می گیرند و بنا به تکنولوژی مورد استفاده در تبدیل دارو به حالت بخار به 3 دسته کلی تقسیم می شوند:
در ادامه به بررسی هر یک از انواع دستگاه نبولایزر می پردازیم.
جت نبولایزر ها که به آنها دستگاه نبولایزر پنوماتیک، ریزپاش جت، نبولایزر کمپرسوری و دستگاه نبولایزر جت نیز می گویند، اولین نوع ساخته شده از دستگاه نبولایزر می باشد و دارو هایی که به صورت مایع هستند را با استفاده از یک کمپرسور از پیستون و لوله عبور می دهد تا به حالت بخار تبدیل شوند. نبولایزر های پنوماتیک به صورت گسترده در مراکز درمانی استفاده می شوند و برای تاثیر دارو های مورد استفاده بر ریه ها، دارو باید به اندازه حدودی 5 تا 10 میکرون کوچک شود. در ضمن نبولایزر های کمپرسوری برای دارو رسانی از فشار هوای فشرده استفاده می کنند و سر و صدای چندانی ندارند.
مش نبولایزر ها که به آنها نبولایزر مش و ریزپاش مش نیز می گویند، برای تبدیل دارو به حالت بخار و دارو رسانی از میکرو پمپ استفاده می کنند، فاقد مخزن بوده و دارای صفحه ای با سوراخ های کوچک برای ریز کردن دارو می باشند، منبع تغذیه در مش نبولایزر ها، باتری می باشد و در منزل، بیمارستان ها و مسافرت ها برای تمام سنین مورد استفاده قرار می گیرند. همچنین برای اثر بخشی دارو بر برونشیول لازم است دارو ها در حدود 2 تا 6 میکرون ریز شوند.
دستگاه نبولایزر اولتراسونیک که به آن ریزپاش اولتراسونیک نیز می گویند، برای تبدیل دارو به حالت بخار از ارتعاش دارای فرکانس بالا استفاده می کند و نحوه عملکرد آن به گونه ای است که داروی مورد نظر بر روی صفحه اولتراسونیکی که تحت ارتعاش با فرکانس بالا می باشد، قرار می گیرد و به ذره های بسیار ریز تقسیم می شوند. دستگاه نبولایزر اولتراسونیک به صورت گسترده در منزل و مراکز درمانی مورد استفاده قرار می گیرد و دارو رسانی در آن نسبت به دستگاه نبولایزر پنوماتیک با سرعت بالاتری انجام می گیرد و فاقد سر و صدا می باشد. میزان ریز شدن دارو در دستگاه نبولایزر به نوع دارو و قسمتی که باید تاثیر بگذارند بستگی دارد و جهت اثر بخشی دارو بر آلوئول ها (alveolus) باید در حدود 0.5 تا 2 میکرون کوچک شوند.
با استفاده از دستگاه نبولایزر، آب به ذرات ریز تبدیل می شود. انجام این فرایند با استفاده از اکسیژن یا هوای فشرده شده ای که توسط یک سیلندر یا پمپ برای کمپرس کردن هوا در داخل دستگاه تعبیه شده، صورت می گیرد. گاز ایجاد شده از راه یک روزنه خارج شده که از قسمت بالای لوله نازک حاوی دارو عبور می کند. با استفاده از حرکت هوای فشرده شده، دارو از دیواره مویین محفظه به بالا کشیده می شود و از قسمت انتهایی، نبولایزر می گردد. این ذرات با عبور از بخش جداسازی هوای دم و بازدم به بیمار انتقال داده می شود.
هردو این دستگاهها داروها را به ریههای شما میفرستند و جوانب مثبت و منفی دارند:
استفاده از انواع دستگاه نوبولایزر معمولا برای کودکان خردسال آسانتر است، زیرا تنها کاری که باید انجام دهند آن است که ماسک را بر روی دهان قرار دهند ، تنفس طبیعی است ، در نبولایزر ارسال دارو مدت زمان بیشتری طول میکشد. مثلا حداقل ۵ یا ۱۰ دقیقه و حتی در نبولایزرهای قابل حمل میتوانند بیشتر طول بکشد. البته، برخی افراد نبولایزرها را ترجیح میدهند، زیرا میتوانند غبار دارو را ببینند و احساس کنند.
اینهالرها اغلب ارزانتر هستند و عوارض جانبی کمتری نسبت به نبولایزرها دارند، میتوانید این دستگاهها را در جیب یا کیف خود حمل کنید، البته استفاده از دستگاه استنشاقی (این هالر) سختتر است.
قبل از شروع ، باید این موارد را جمع آوری کنید:
سپس این مراحل را دنبال کنید:
تمیز کردن و ضد عفونی کردن تجهیزات نبولایزر برای جلوگیری از عفونت بسیار مهم است، آن را در محلی دور از دود، گرد و غبار و پنجرههای باز تمیز کنید.
برای تمیز کردن انواع دستگاه نبولایزر این دستورالعملها را دنبال کنید:
بعد از هر استفاده، مخزن نبولایزر را کاملاً با آب گرم بشویید، آب اضافی آن را بریزید و بگذارید در هوای آزاد خشک شود، در پایان هر بار استفاده، لیوان و ماسک یا دهان را در آب گرم با یک ماده شوینده ملایم بشویید، بگذارید در هوا خشک شود، نیازی به تمیز کردن لولههای کمپرسور نیست.
هر سه روز، بعد از شستن تجهیزات، آن را با محلول سرکه و آب یا محلول ضد عفونی کننده ضد عفونی کنید. برای تهیه محلول سرکه، یک فنجان سرکه سفید را با ۱ لیوان آب مخلوط کنید. تجهیزات را به مدت ۲۰ دقیقه خیس کنید و آن را به خوبی زیر یک جریان ثابت آب بشویید. آب اضافی را از بین ببرید و بگذارید روی حوله کاغذی تا خشک شود، به یاد داشته باشید قبل از اینکه آن را در یک کیسه پلاستیکی قرار دهید، مطمئن شوید کاملاً خشک است.
هنگامی که از نبولایزر خود استفاده نمیکنید، کمپرسور را با یک پارچه تمیز بپوشانید. در صورت لزوم آن را با یک پارچه تمیز و مرطوب پاک کنید، ضمنا کمپرسور هوا چه در هنگام استفاده و چه در زمانی که از آن استفاده نمیکنید را روی زمین قرار ندهید.
داروها را در جای خشک و خنک نگهداری کنید و حتما شرایط نگهداری از دارو را مد نظر قرار دهید، بعضی از آنها باید در یخچال نگهداری شوند و برخی دیگر باید از نور دور باشند و آنها را قبل از مصرف بازدید نماید، اگر رنگ و یا بلورهای تشکیل شده تغییر کردهاند، از آن استفاده نکنید.
نکات مربوط به انتخاب دستگاه نبولایزر مناسب
برای خرید دستگاه ریزپاش دارو لازم است دستگاه نبولایزر متناسب با شرایط بیمار و داروی مصرفی انتخاب شود، همچنین به محل مورد استفاده توجه شده و در صورتی که قصد استفاده از دستگاه نبولایزر در مسافرت، مهمانی و محیط خارج از منزل را دارید بهتر است دستگاه نبولایزر پرتابل که قابل جا بجایی است خریداری شود.
دستگاه نبولایزر در اندازه های مختلف و با طرح های متنوعی ساخته می شود، از این رو هر شخص می تواند متناسب با سلیقه شخصی خود انتخاب داشته باشد. در ضمن نبولایزر های اولتراسونیک نسبت به جت نبولایزر ها با سرعت بالاتری عمل می کنند و اگر سرعت برای فرد اولویت داشته باشد، پیشنهاد می شود نبولایزر اولتراسونیکی خریداری شود.
نوع دستگاه نبولایزر، منبع تغذیه و کاربری آن از موارد مهمی می باشد که لازم است به آن توجه شود. همچنین بررسی شرکت سازنده، وجود ضمانت و خدمات پس از فروش باید در نظر گرفته شود.
بهترین راه برای آموزش اشتراک گذاری به کودکان چیست؟ یکی از مهمترین مهارت های اجتماعی که هر کودکی باید در سال های ابتدایی بیاموزد، اشتراک گذاری است. کودکان بخصوص کودکان نوپا به طور طبیعی خود محور هستند و در اشتراک گذاری وسایل و اسباب بازی های خود مشکل دارند و این موضوع قسمتی از فرایند رشد آن هاست. کلماتی مانند نه مال خودمه و نمیدمش از جمله واژگانی است که کودکان هنگام بازی برای اشتراک گذاری وسیله ای که دارند و نمیخواهند شخص دیگری آن را بگیرد، همراه با با کشیدن، چنگ زدن و یا به آغوش کشیدن استفاده می کنند. اما چرا اشتراک گذاری اهمیت دارد؟ چگونه می توانیم آن را به فرزندمان آموزش دهیم؟ تا انتهای این مقاله با ما همراه باشید تا به این سوالات پاسخ دهیم.
اهمیت آموزش اشتراک گذاری به کودکان
اشتراک گذاری می تواند نقش مهمی در تقویت روحیه همکاری و کارگروهی در کودکان داشته باشد و اتحاد و پیوندی که با دوستان و خانواده دارند را افزایش دهد. کودکان باید بیاموزند که وسایل یا زمان خود را به اشتراک بگذارند تا بتوانند دوستان جدید پیدا کرده و ارتباط خود را با آن ها حفظ کنند. اشتراک گذاری به کودکان سازش و انصاف را می آموزد.
توانایی اشتراک گذاری یکی از نقاط عطف رشد در کودکان است. همانطور که نمی توان انتظار داشت که یک کودک 3 ماهه راه برود نباید انتظار داشت که فرزندتان تا زمانی که برای اشتراک گذاری آماده نشده است چیزی را با دیگران شریک شود. مراحل رشد روانی اجتماعی کودکان را در نظر بگیرید (رشد روانی فرد در محیط اجتماعی و تعامل او با دیگران). کودکان خردسال به طور طبیعی بسیار خود محور هستند. آنها در درک چیزی خارج از دیدگاه خود مشکل دارند.
بسیاری از محققان همچون پیاژه و اریکسون ثابت کرده اند که در سنین تقریباً 2 تا 7 سالگی، کودکان به آرامی یاد می گیرند که دیگران افکار، دیدگاه ها و ایده های متفاوتی نسبت به خودشان دارند. در این دوره، کودکان در برابر درخواست والدین و مربیان مقاومت نشان می دهند چرا که به تازگی درک این مفهوم را آغاز کرده اند. اشتراک گذاری نیز مانند هر مهارت دیگری نیاز به تمرین، زمان و پرورش دارد. روش های زیادی برای آموزش این مهارت به کودکان وجود دارد که در ادامه به آن ها پرداخته ایم.

نکاتی برای آموزش اشتراک گذاری به کودکان
الگوسازی کنید: شاید آگهی بازرگانی کودکان می بینند و کودکان انجام می دهند را در تلویزیون دیده باشید. کودکان همواره در حال ثبت و ضبط رفتارهای والدین و اطرافیان هستند و عینا آن رفتارها را تکرار می کنند. برای آموزش اشتراک گذاری به فرزند خود در قدم اول سعی کنید الگوی خوبی برای او باشید. اگر می خواهید میوه بخورید، به او نیز تعارف کنید. به فرزندتان اجازه دهید با استفاده از ماژیک های شما نقاشی اش را رنگ آمیزی کند. میتوانید برای مدل سازی اشتراک گذاری از همسرتان کمک بخواهید به عنوان مثال به همسرتان بگویید ممنونم که به من هم آجیل دادی و خوشحال میشم تو هم در خوارکی های من سهیم شوی.
اجبار به اشتراک گذاری ممنوع: کودک را مجبور به اشتراک گذاری نکنید. گاهی اوقات مواردی وجود دارد که کودک شما حاضر به اشتراک گذاشتن آنها نیست و این خوب است. اگر او را مجبور کنید چیزی را که حاضر به رها کردنش نیست به اشتراک بگذارد، ممکن است نتیجه معکوس داشته باشد و به جای سخاوتمندی او را عصبانی کند. به عنوان مثال، دوست شما با فرزندانش به خانه شما می آید. ممکن است اسباب بازی هایی برای کودک شما بسیار خاص باشند. یا به کودکتان اجازه دهید چیزهایی را که نمیخواهد به اشتراک بگذارد در اتاقش بگذارد و در را ببندد. دادن فضایی به فرزندتان برای نگه داشتن برخی چیزها برای خودش، ممکن است به او کمک کند که تمایل بیشتری برای به اشتراک گذاشتن اسباب بازی های دیگر خود پیدا کند.
فراموش نکنید که کودکان روی وسایل خود حس مالکیت دارند: یکی دیگر از روش هایی که می تواند در آموزش اشتراک گذاری به کودکان کمک کند اینست که به داشته های کودک احترام بگذارید. اگر چه او کوچک است و یا هنوز اقلام موردنظر خود را نخریده است، اما باید بدانید که آن وسایل به او تعلق دارد. اگر می خواهید وسیله ای را از او قرض بگیرید، برای برداشتن آن از کودک اجازه بگیرد و بعد از اتمام کارتان از او بابت اشتراک گذاری آن تشکر کنید و مطمئن شوید که خواهران و برادران او نیز به نکته توجه داشته باشند.
اشتراک گذاری فقط مختص به اشیا نمی شود: به کودکان خود آموزش دهید که اشتراک گذاری فقط به وسایل فیزیکی خلاصه نمیشود. اشتراک گذاری همچنین در مورد زمان، نوبت و آموزه های خود است. به کودک خود بگویید که برای خوشحال کردن خواهر یا بردار خود به شما در آماده کردن کیک تولد کمک کنند. اگر دوست او نمیداند که چگونه با خمیر بازی آدم برفی درست کند، او می تواند دانسته های خود را به اشتراک بگذارد و به دوستش آموزش دهد.
اشتراک گذاری را به یک امر سرگرم کننده تبدیل کنید: انجام بازی های دو یا چند نفره که محوریت آن اشتراک گذاری و انجام کارگروهی است می تواند یک راه موثر برای آموزش اشتراک گذاری به کودکان محسوب می شود. همچنین می توانید داستان هایی را برای فرزند خود بخوانید که این مهارت را در او تقویت کند. نبات ناشر مجله کودک در مجلات خود داستان ها و بازی هایی تعبیه کرده است تا به والدین در آموزش این مهارت مهم کمک کند.
تمیز کردن دندانها، برای از بین بردن ذرات غذا و باکتریهایی که مسواک و نخ دندان شما نمیتواند از بین ببرد، مهم است. نادیده گرفتن این مناطق به عنوان بخشی از بهداشت دهان و دندان، میتواند منجر به بیماری لثه، پوسیدگی و در نهایت باعث افتادن دندان شود. واترجت آبی بزاری است که معمولاً برای تمیز کردن دهان و دندان استفاده میشود و از نظر بالینی ثابت شده است که ذرات غذا و باکتریها را از بین دندانها خارج میکند. این دستگاه مزایا و معایب خود را نیز دارد.
واترجت دندان همچنین به عنوان واترپیک دندان، جرم گیری آبی دندان یا نخ دندان آبی نیز شناخته میشود. این دستگاه وسیلهای است که موج زیادی از آب را به دندانها هدایت میکند تا به شستشوی ذرات غذا کمک کند. اگرچه نام واترجت یک مارک تجاری ثبت شده است اما این اصطلاح اغلب برای توصیف هر ابزاری آبی که برای تمیز کردن دندانها استفاده میشود،بکار برده میشود.
واترجت های دندانی در دو نوع بی سیم (پرتابل) و باسیم طراحی می شوند. مخزن آب در انواع مختلف این محصولات گنجایش متفاوتی دارد و منبع تغذیه بعضی از آنها برق شهری و بعضی دیگر باتری های شارژی می باشد.
این دستگاه ها طول عمر بالایی دارند و در میان محصولات بهداشتی دهان و دندان از محبوبیت زیادی برخوردار هستند.
واترجت ها از دو قسمت اصلی مخزن آب و پمپ آب تشکیل شده اند؛ که مخزن این دستگاه ها برای راحتی استفاده، در دسترس کابر قرار می گیرد. نیروی این دستگاه از دو منبع برق شهری و باتری تامین می شود.
مزایا واترجت دندان
استفادهی نخ دندان به طور منظم میتواند برای بسیاری از افراد ناجور و خسته کننده باشد. ترک عادات بد ممکن است بسیار دشوار باشد اما اگر یک عادت راحت پیدا شود، احتمالاً به طور منظم انجام میشود. با استفاده از واترجت به راحتی میتوانید با حداقل تلاش، استفاده از نخ دندان را در برنامه روزانه خود جای دهید.
پلاک به طور مداوم و هر روز بر روی دندانهای شما تشکیل میشود و در آنجا باقی میماند تا زمانیکه آن را تمیز کنید. اگرچه مسواک روش خوبی در از بین بردن پلاک دندانی است، اما نمیتواند به طور موثر تجمع باکتریها و پلاکهای بین دندان را از بین ببرد. هرچه تمیز نکردن پلاکهای بین دندان طولانی شود، احتمال التهاب لثه بیشتر میشود. آزمایشات بالینی نشان داده است که واترجت در حذف پلاک از نخ دندان بهتر است. نخ دندان آبی واترجت، فشار آب را بانوسانات قدرتی ترکیب میکند تا پلاک و باکتریهای مضر را از بین ببرد.
خونریزی لثه نشانهای واضح از بیماریهای لثه است، در حالیکه لثههای سالم نباید خونریزی کنند. بیماری لثه به عنوان التهاب،عفونت یا درد لثه توصیف میشود. دو نوع بیماری لثه از جمله التهاب لثه و بیماری پریودنتال وجود دارد. بیماری لثه توسط باکتریهای موجود در پلاک باعث آلوده شدن لثه میشود. بهترین روش برای مقابله با التهاب لثه تمیزکردن کامل هر روز پلاکها است. با مسواک زدن و نخ دندان کشیدن روزانه، التهاب لثه کاملاً برگشت پذیر است و آسیب دائمی برجای نمی گذارد. بدون مراقبت و تمیز کردن مناسب، التهاب لثه میتواند به پریودنتیت تبدیل شود که قابل برگشت نیست. نخ دندان کشیدن منظم با واترجت آبی در درمان التهاب لثه موثر است.
پریودنتال نوع بیماری پیشرفته و جدی لثه است. اگر التهاب لثه درمان نشود میتواند به بیماری پریودنتال تبدیل شود. التهاب و عفونت لثه باعث میشود که بافت از دندانها دورتر شده و شیارهایی روی لثه تشکیل شود.این شیارها معمولا به جیب لثه معروفاند. باکتریها در زیر خط لثه به داخل این جیبها پخش شده و باعث آسیب بیشتر به بافت میشوند. در نهایت عفونت باعث آسیب به استخوان و بافتی میشود که از دندان پشتیبانی میکند و منجر به افتادن دندان میشود. ثابت شده است که دستگاههای واترجت در درمان و کنترل پریودنتیت موثر هستند. با هدایت نازل واترجت دندان به داخل خط لثه، میتوان جیبهای لثه را بیرون زد و تمیز کرد به گونهای که با نخ دندان دستی نمیتوان این کار را انجام داد.
داشتن یک برنامه روزمره مناسب برای تمیز نگه داشتن دندان بسیار لازم و ضروری است. یک روش مناسب برای تمیز کردن دندانها بهترین راه ممکن برای جلوگیری از پوسیدگی دندان، بیماری لثه و بوی بد دهان است. پلاک باکتریایی هر روز روی دندانهای شما ایجاد میشود و حذف آن تا حد ممکن موثراست. مسواک زدن دو بار در روز و به مدت دو دقیقه، از 60٪ سطح دندانها مراقبت میکند اما تمیز کردن بین دندانها نیز بسیار مهم است. اگرچه اکثر دندانپزشکان کشیدن نخ دندان را توصیه میکنند، اما آمار نشان میدهد که بسیاری از افراد یا به هیچ وجه از نخ دندان استفاده نمیکنند یا به درستی نخ دندان نمیکشند. برای افرادی که کشیدن نخ دندان برای آنها بسیار دشوار یا خسته کننده است، واترجت آبی یک گزینه عالی است.
هرکدام از سری های واتر جت وظیفه ی خاصی را مربوط به بهداشت دهان و دندان انجام می دهد.
واترجت شامل سری های مختلف مسواک، ارتودنسی، ایمپلنت، زبانشویه، سری کلاسیک و سری از بین برنده ی پلاک می باشد
دستگاه واتر جت با اینکه قدرت پاک کنندگی دو برابر نسبت به مسواک و نخ دندان دارد اما استفاده از آن برای کودکان توصیه نمی شود.
مسواک زدن روزی یک بار برای بهداشت دندان و دهان کودکان کافی می باشد.
برترین برندهای دستگاه واترجت در دنیا برندهای Waterpik , Water splash , Oral-B می باشند.
مشکل اصلی استفاده از واترجت دندان، هزینهی آن است که برای اکثر افراد میتواند کمی گران باشد. هزینه واترپیک آبی دندان، شامل تعویض سر دستگاه است که به طور متوسط بیش از نخ معمولی است و توصیه میشود که سری آن را هر 3-6 ماه تعویض کنید. هنگامی که برای اولین بار استفاده از یک نخ دندان آبی را یاد میگیرید، ممکن است آب به اطراف پاشیده شود و استفاده از آن کمی کثیفکاری داشته باشد.
چگونه می توانیم تفکر خلاق را در کودکان تقویت کنیم؟ برخی از والدین با تصور اینکه موفقیت کودک در گرو مهارت او در خواندن و نوشتن است از اهمیت و نقش کلیدی خلاقیت و تفکر خلاق در زندگی و موفقیت او غافل می شوند. در دنیای امروزی که همه چیز به سرعت در حال تغییر است، والدین وظیفه دارند به کودکان بیاموزند که خلاقانه فکر کنند چرا که تفکر خلاق تاثیر بسزایی در آینده آن ها دارد. با ما همراه باشید تا روش هایی را برای تقویت این مهارت در کودکان معرفی کنیم.
تفکر خلاق چیست و چه اهمیتی دارد؟
تفکر خلاق توانایی ارائه روش و ایده های جدید است. این مهارت باعث می شود تا برای هر مسئله ای راه حل های نوین و متفاوتی پیدا کنیم. همانطور که گفتیم این مهارت می تواند نقش مهمی را در زندگی کودکان ایفا کند. تفکر خلاق به آن ها کمک می کند تا موضوعات مختلف را به خوبی بیاموزند و اشتیاقشان برای یادگیری بیشتر شود و به رشد فکری برسند. اکثر مدارس و مهدکودک ها وقت خود را صرف آموزش مهارت های شناختی و سواد آموزی و رفتار اجتماعی می کنند، از این رو فرصتی برای شکوفایی و تقویت تفکر خلاق نمی ماند و اهمیت و نقش آن نادیده گرفته می شود. به صورت کلی وقتی صحبت از خلاقیت می شود، ممکن است تعاریف متفاوتی وجود داشته باشد اما همگی آنها بر کنار گذاشتن ایده های قدیمی، ایجاد ارتباطات جدید، گسترش دانش و خلق ایده های جدید تاکید دارند.

تفکر خلاق در کودکان چطور پرورش مییابد؟
از آنجایی که تقریباً در هر کاری که انجام می دهیم، خلاقیت کلید موفقیت محسوب می شود پس لازم است چنین تفکری در کودکان از سنین کمتر پرورش یابد. خلاقیت به بیان هنری و موسیقایی محدود نمی شود و برای هوش علمی، ریاضی، زبانی، جسمانی حرکتی، فضایی، طبیعت گرایانه و حتی اجتماعی و هوش هیجانی ضروری است. اما سوالی که برای والدین مطرح می شود اینست که چگونه این مهارت را در کودکان خود تقویت کنیم؟ در ادامه چند راه آسان برای پرورش تفکر خلاق در کودکان بیان کرده ایم:
1) از کودکان سوال بپرسید: یکی از راه های کلیدی برای رشد خلاقیت و تفکر خلاق در کودک، فعال سازی حس کنجکاوی اوست. اگر بتوانید فرزندانتان را وادار کنید تا درباره دنیا و نحوه کارکرد آن سؤال بپرسند، به احتمال زیاد پاسخهای منحصر به فرد خود را خواهند داد. توضیح چنین چیزهایی به آنها کمک می کند که کنجکاو شوند و مهارت های تخیل آنها تقویت شود.
2) به انجام فعالیت های هنری بپردازید: نقاشی، نقاشی با گواش و انگشت و گل بازی از جمله فعالیت های هنریست که می تواند به افزایش خلاقیت کودکان کمک کند. در واقع این فعالیت ها سبب می شود تا قدرت مشاهده و دقت آن ها بهبود یابد و به دنبال آن تفکری خلاق در کودک شکل گیرد. به عنوان مثال زمانی که کودک انگشتان خود را در رنگ آبی فرو می برد و روی کاغذ می کشد و پس از آن به سراغ رنگ زرد می رود و روی رنگ آبی می کشد متوجه می شود که ترکیب این دو رنگ، رنگی جدید پدید می آورد. این موضوع باعث می شود تا او تلاش کند تا رنگ های جدیدی بسازد.
3) کودکان را به مطالعه دعوت کنید: زمان های مشاهده تلویزیون را برای کودکان خود محدود کنید تا فضایی برای سرگرمیهای خلاقانه مانند مطالعه ایجاد کنید، این کار فعالیت فکری را بیشتر کرده و به نوبه خود خلاقیت را تقویت میکند. مطالعه می تواند به درک و قدرت بیان کودکان کمک کند و تفکر خلاق را در آن ها پرورش دهد و سبب افزایش تمرکز آن ها برای یادگیری موضوعات جدید شود. با توجه به اهمیت این موضوع و تاثیر آن در نگرش کودک، والدین باید در تهیه کتاب و مجله کودک دقت نمایند.
4) به کودک زمان و مکان آزاد بدهید: درست است که باید برای تقویت یک مهارت باید با برنامه پیش رفت اما گاهی لازم است فضایی را برای کودکان فراهم آورید تا بتوانند آزادانه از تفکر خلاق خود استفاده کنند. اجازه دهید آنها چند ساعت بیکار را در خانه بدون هیچ گونه فعالیت برنامه ریزی شده ای بگذرانند تا کودک بتواند بی هدف در اطراف پرسه بزند و در هر کاری که انجام می دهد تخیل خود را بیدار کند و به آن پر و بال بدهد.
5) از پاداش دادن به کودکان بخاطر خلاقیتشان پرهیز کنید: دادن انگیزه به فرزندان خود برای انجام هر گونه فعالیت خلاقانه می تواند مانع از این روند شود و در نتیجه کیفیت و انعطاف پذیری افکار آنها را کاهش می دهد. بنابراین، به فرزندان خود اجازه دهید تا بر فعالیت های خلاقانه ای که ذاتاً برای انجام آن انگیزه دارند، تسلط پیدا کنند، نه اینکه آنها را با پاداش و انگیزه برای همان کار تشویق کنید.
6) روش های حل مسئله را به آن ها بیاموزید: چه یک مسئله ریاضی باشد یا یک مشکل عاطفی که آنها در زندگی واقعی با آن روبرو هستند، به عنوان والدین، باید به فرزندان خود بفهمانید که راه های متعددی برای حل یک مسئله وجود دارد و همچنین دیدگاه های متفاوتی برای نگاه کردن به همه چیز وجود دارد.
انجام بازی راهی برای تقویت و پرورش تفکر خلاقیت در کودکان
بازی با ماکارانی: این بازی برای کودکان گروه سنی 3 تا 6 سال مناسب است و قاعده خاصی ندارد و والدین تنها باید مقدار ماکارانی در اختیار کودکان قرار دهند و از آن ها بخواهند که اشکال جدیدی خلق کنند.
نگه داری از تخم مرغ ها: یکی دیگر از بازی هایی که به خلاقیت کودک کمک می کند حفظ تخم مرغ هاست. این بازی ممکن است کمی کثیف کاری داشته باشد. نحوه انجام این به این صورت است که کودکان باید سعی کنند تخم مرغ ها را با روش های مدنظرشان به نقطه ای دیگر ببرند بدون آن که تخم مرغ بشکند.
تصویربرداری تشدید مغناطیسی یا ام آر آی (MRI) برای پزشکان این امکان را فراهم میکند تا با استفاده از آهنربا و امواج رادیویی با جزئیات شگفتانگیزی درون بدن انسان را مشاهده کنند. اولین اسکنر ام آر آی که برای تصویر برداری از بدن انسان استفاده شد در سال 1977 در نیویورک ساخته شد. از آن زمان به بعد این فناوری پیشرفت زیادی کرده است و اکنون از MRI برای بررسی داخل بدن انسان به صورت مکرر استفاده میشود. مزیت دستگاههای MRI برخلاف دستگاههای تصویر برداری اشعه ایکس یا سیتی اسکن این است که اشعهای به بدن داده نمیشود و به این دلیل است که استفاده از این روش تشخیصی بیش از پیش مورد توجه متخصصین قرار گرفته است.
در سالهای اخیر، تکنیکهای MRI بخصوص در زمینه تصویربرداری سطح بالا مانند 7 تسلا، 9 تسلا و یا حتی قدرت میدان بالاتر به سرعت پیشرفت کرده اند. توسعه تکنیک های MRI به بهبود عملکرد همراه در سخت افزار سیستم نیاز دارد که عمدتا شامل آهنربا اصلی (مگنت)، سیم پیچ گرادیان و سیم پیچ فرکانس رادیویی (RF) است. در این قسمت قصد داریم تا سخت افزار اصلی تشکیل دهنده یک دستگاه ام آر آی را شرح دهیم. دستگاه ام آر آی MRI System را به طور کلی میتوان به قسمتهای زیر تقسیم بندی نمود:
سیستم های آهنربای MRI های اولیه عمدتا از ساختارهای فرومغناطیسی استفاده می کردند. استفاده از حجم زیادی از ماده فرومغناطیسی باعث می شود وزن و اندازه سیستم نسبتاً زیاد باشد و هزینه نصب سیستم نیز بسیار بالا برود. با توسعه روزافزون فن آوری های مربوط به تولید آهنرباهای بهینه، ساختار محافظ فعال (Active Shield) با موفقیت برای سیستم آهنربای میدان قوی ساخته شده است، که به اندازه 5 خط گاوس، دامنه را کاهش می دهد. به طور کلی، آهنربای ابررسانا از سیم پیچ های الکتریکی و سیم پیچ محافظت شده متعددی تشکیل شده است. سیم پیچ الکتریکی داخلی، به طور کلی از طریق جریان، سیم پیچ اولیه نامیده می شود.
سیم پیچ الکتریکی بیرونی، از طریق جریان معکوس، سیم پیچ محافظ نامیده می شود. دستیابی به میدان مغناطیسی بالا با استفاده از ترکیبی از هسته آهنی و سیم پیچ ابررسانا آسان است. اما نگه داشتن این سیستم آهنربای ابررسانا نیازمند دمای صفر کلوین است یعنی 273- سانتی گراد!!! تنها راه برای این که به این دما در طبیعت برسیم، بایستی از هلیوم مایع استفاده کنیم. این سیستم برودتی برای نگه داشتن سیم ابررسانا در محیط برودتی و اطمینان از عملکرد ایمن آهنربای ابررسانا استفاده می شود.
مجموعه سیم پیچ گرادیان یا گرادیان کویل –Gradient Coil- یک جز مهم در یک دستگاه MRI استاندارد است که زمینه های مغناطیسی شیب خطی را تولید می کند که روی یک میدان مغناطیسی یکنواخت قوی قرار می گیرند. میدان مغناطیسی یکنواخت توسط یک آهنربا اصلی تولید می شود که با جهت ترجیح پروتون همسو می شود. میدان مغناطیسی شیب دار فوقانی اندکی فرکانس یا فاز ترجیح پروتون را تغییر می دهد، بنابراین اطلاعات مکانی یک جسم تصویر شده را در فرکانس مرتبط با موقعیت در فضا رمزگذاری می کند.
به طور کلی، گرادیان میدان مغناطیسی تولید شده توسط سیم پیچ های گرادیان لازم است تا آنجا که ممکن است خطی باشد، و یک سیم پیچ گرادیان با طراحی مناسب نیز باید دارای القا کم، مقاومت کم، بازده بالا باشد. این امر مخصوصاً در تصویربرداری کیفیت بالا و تصویربرداری سریع ضروری است زیرا همه پارامترهای سیم پیچ باید بسیار بهینه شوند.
سیم پیچ های گرادیان سه محوره توسط رزین اپوکسی در یک مجموعه گرادیان محصور شده فیکس می شوند ، همانطور که در شکل زیر نشان داده شده است. در یک مونتاژ گرادیان یکپارچه، دستگاه های خنک کننده و یک سینی شیم (shim) نیز نصب شده است. رزین اپوکسی سخت تا حد زیادی مانع از ارتعاش سیم پیچ های گرادیان می شود، که از پیچ خوردگی و تغییر شکل سیم پیچ های گرادیان تحت نیروی قوی لورنتس جلوگیری می کند.در یک مجموعه گرادیان، سه سیم پیچ گرادیان وجود دارد که کویل های x، y و z نامیده می شوند. شکل زیر مجموعه ای از سیم پیچ های شیب دار محافظ فعال را نشان می دهد (در اینجا سیم پیچ گرادیان محافظ فعال یک الگوی سیم پیچ است که شامل هر دو سیم پیچ اولیه و سیم پیچ محافظ است). رنگ های قرمز و آبی سیم پیچ های گرادیان را نشان می دهد که جریان در جهت عقربه های ساعت و خلاف جهت عقربه های ساعت جریان دارد.
کویل RF از مولفه های اصلی سیستم MRI است که به عنوان فرستنده و همچنین گیرنده در شکل گیری تصاویر نهایی عمل می کند. انواع مختلف سیم پیچ RF وجود دارد. تفاوت بین سیم پیچ ها در قسمت های مختلف بدن انسان و قدرت های مختلف میدان است.
می توان کلیه کویل ها را در ام ار ای به دو دسته تقسیم بندی کرد. کویل سطح و کویل حجم. برای کویل های سطح، که شکل آن معمولاً یک دایره است، که ساخت کویل را تسهیل می کند. کویل های سطحی غالباً به عنوان گیرنده استفاده می شوند، دلیل این امر این است که میدانی که تولید می کنند ناهمگن است و این امر به ضرر فرآیند تصویربرداری است. اما نسبت سیگنال به نویز (SNR) کویل های سطحی بالاتر از کویل های حجمی است.
این امر تا حدی به این دلیل است که کویل های سطح معمولا می توانند نزدیک به منطقه تصویربرداری واقع شود. امروزه از کویل های سطحی به صورت تنها برای دریافت سیگنال استفاده نمی شود. بلکه از یک دسته کویل سطح، که ما آن را آرایه حلقه می نامیم، برای عملکرد بهتر دریافت و همچنین انتقال استفاده می شود. تصویری از کویل سطح در شکل زیرنشان داده شده است.
نوع دیگر سیم پیچ RF یا RF Coil ، کویل حجم است و محبوب ترین کویل حجمی کویل قفس پرنده است که در شکل زیر نشان داده شده است. یک ویژگی برجسته از کویل قفس پرنده، استراتژی های تحریک چهارگوشه ای آن به لحاظ مکانی و زمانی است. فن آوری متمایز تحریک، یک میدان قطبی دایره ای ایجاد می کند، که می تواند منجر به یک میدان B1 بسیار یکنواخت شود.
یک کویل حجم دیگر به نام کویل TEM ممکن است در MRI فوق العاده زیاد استفاده شود همانطور که در شکل زیر نشان داده شده است. TEM عمومی ترین اصطلاح برای “خط انتقال” است و می توان آن را از طریق انواع مدار مانند خطوط کواکسیال، خطوط نوار، نوارهای میکرو یا راهنماهای موج تحقق بخشید.
ر کویل های قفس پرنده، حلقه های انتهایی “مسیر بازگشت” جریان روی پله ها را تشکیل می دهند. اما در فرکانس های بالا، حلقه های انتهایی می توانند مشکل ساز شوند. القا و فرکانس تشدید کویل های پرنده با اندازه حلقه های انتهایی محدود می شود. و حلقه های انتهایی مربوط به قطر سیم پیچ است.
میدان مغناطیسی تولید شده توسط حلقه های انتهایی همراه با میدان B0 است که برای تحریک هسته غیرمولد است. بنابراین، در کویل های TEM، حلقه های انتهایی توسط سپر جایگزین می شوند تا به عنوان مسیر بازگشت عمل کنند. نیروی القایی و فرکانس تشدید کویل TEM مستقل از قطر سیم پیچ است. یک کویل TEM می تواند به قطر دلخواه ساخته شود، بدون تأثیر بر فرکانس. بنابراین، استفاده از آن در تصویربرداری فوق العاده انعطاف پذیر است. کویل TEM را می توان به عنوان یک آرایه سلفی متشکل از عناصر خط انتقال در نظر گرفت. امپدانس هر عنصر می تواند به صورت جداگانه اصلاح شود. راکتانس بین هر عنصر را می توان برای دستیابی به کاربردهای تصویربرداری موازی کنترل کرد.
به جرات می توان گفت که اهمیت مبحث کولینگ و خنک سازی در دستگاه ام ار ای از تمام دستگاه های تصویربرداری دیگر بیشتر است. فرآیند خنک سازی دستگاه ام ار آی به سه بخش تقسیم می شود. در بخش وال، همانطور که قبلا گفته شد، داخل دستگاه ام ار آی هلیوم مایع با دمای بسیار پایین وجود دارد. پس برای نگه داشت هلیوم در این دما یک تکنیک بسیار دقیق مورد نیاز است.
این تکنیک به سردسازی پیوسته یا re-condensing مشهور است. اما این تنها بخشی از فرایند خنک سازی ام ار ای است. بخش مهم دیگر آن خنک سازی گرادیان است. بخش سوم خنک سازی، خنک سازی فضا ها و قطعات مختلف بیرونی دستگاه می باشد. ما در ادامه به معرفی اجمالی هریک از این بخش ها می پردازیم.
تمام دستگاه های تصویربرداری MRI حاوی سیم پیچ های مغناطیسی ابررسانا هستند. این سیم پیچ ها باید برای افزایش خواص ابررسانایی در آلیاژهای فلزی تا حدود 273- درجه سانتیگراد سرد شوند. دمای پایین خنک سازی با گردش هلیوم مایع در اطراف سیم پیچ های مغناطیسی حاصل می شود.
یک دستگاه تصویربرداری MRI با اندازه متوسط تقریباً 1700 لیتر هلیوم دارد. از دستگاه مکانیکی موسوم به “کلد هد یا Cold Head” برای به حداقل رساندن از دست دادن هلیوم استفاده می شود. دستگاه پس از تماس با آهن ربا دوباره هلیوم گازی را به حالت مایع متراکم می کند. در اصل نگه داشت دمای بسیار پایین با استفاده از کاهش شدید فشار رخ می دهد.
در طول یک اسکن ام ار ای، دیواره های حفره داخلی دستگاه MR به طور چشمگیری گرم می شوند. این گرمایش در درجه اول توسط جریان های گردابی و گرمایش مقاومتی هنگام عبور جریان از شیب های (گرادیان ها) تصویربرداری ایجاد می شود.
سیم پیچ های گرادیان توسط تقویت کننده های قدرتمند مدولار عرض پالس (PWM) واقع در اتاق تکنیک، می شوند. برای برنامه های تصویربرداری مختلف، رسیدن به حداکثر ولتاژهای تغذیه سیم پیچ به 2500 ولت و جریان های بیش از 1000 آمپر خیلی دور از انتظار نیست. در نتیجه این گرمای گرادیان شدید ایجاد می شود، حداکثر دمای سیم پیچ داخلی به 55-60 درجه سانتی گراد می رسد. بنابراین طراحی خنک کننده گرادیان برای دستگاه های با گنتری پهن (70 سانتی متر) امروز چالش برانگیزتر است.
امروزه تمامی دستگاه های ام ار ای مدرن از نوعی خنک کننده سیال برای کاهش دمای گرادیان استفاده می کنند. این امر به طور کلی با گردش آب غیر یونیزه یا محلول اتیلن گلیکول از پمپ تبادل گرما (“چیلر”) واقع در اتاق تجهیزات مجاور دستگاه حاصل می شود. آب از طریق لوله ها یا کانال ها در ارتباط نزدیک با سیم پیچ های گرادیان جریان دارد همانطور که در تصویر بالا نشان داده شده است. برخی از دستگاه ها علاوه بر این، شامل خنک ساز هوای مجاورگرادیان نیز هستند.
به منظور خنک سازی و کاهش دمای کارآمدتر در گرادیان ها طراحی پوسته هایی که سیم پیچ های گرادیان روی آن قرار میگیرند، نیز بسیار تاثیر گذار است. این پوسته ها امروزه بیشتر از مواد سرامیکی آلومینا با خاصیت هدایت حرارتی کاملاً برتر نسبت به کامپوزیت های فایبرگلاس پلاستیک قدیمی ساخته می شوند.
علاوه بر گرم شدن گرادیان ها، گرما از طریق حرارت تولیدی از جریان محافظ مدار RF نیز حاصل می شود. سپر RF بین گرادیان و سیم پیچ RF قرار دارد و در هنگام انتقال RF برای جدا کردن این دو قسمت استفاده می شود. محافظ RF نزدیک سیم پیچ نازک RF است و بنابراین در نزدیکی دیواره داخلی پلاستیک گنتری قرار دارد. بنابراین باید مراقب بود که بیماران با وزن و سایز زیاد دیواره داخلی گنتری دستگاه را لمس نکنند، زیرا به ندرت سوختگی در بیماران زمانی که بدن بیمار بخشی از حلقه جریان گردابی را لمس کرده، رخ داده است.
علاوه بر کنترل دمای محیط اطراف دستگاه MRI، در طی کار دستگاه باید گرما از چندین فرآیند دیگر نیز حذف شود. این فرآیندها شامل:
– کمپرسور هلیوم برای فشرده سازی هلیوم گازی قبل از گردش مجدد آهنربا MRI استفاده می شود. برای حفظ کارایی مدار هلیوم باید بار حرارتی از خود موتور این کمپرسور نیزبرداشته شود. یعنی یک مسیر خنک کاری برای خنک کردن موتور کمپرسور هلیوم دستگاه ام ار ای نیاز است.
– کابینت ها و تقویت کننده های RF گرمای الکتریکی تولید می کنند که برای محافظت از تجهیزات در برابر خرابی های مربوط به گرما، باید آنها را از بین برد.
– خنک سازی مستقیم در اطراف سیم پیچ های مغناطیسی برای از بین بردن گرمای محیط و بهبود کارایی خنک سازی آهنربا استفاده می شود (با کنترل HVAC دمای اتاق)
ام آر آی بدون استفاده از هرگونه اشعه یونیزه انجام میشود و بنابراین بیمار در معرض اثرات مضر تابش یونیزه قرار نمیگیرد. با این همه در حالی که هیچ خطر شناخته شدهای برای سلامتی فرد در اثر قرار گرفتن موقت در محیط ام آر آی وجود ندارد محیط MR شامل یک میدان مغناطیسی استاتیک قوی که با گذشت زمان تغییر میکند (گرادیان میدان پالس تولید شده) و انرژی حاصل از فرکانس رادیویی است که هر کدام دارای نکات ایمنی خاصی هستند و لازم است موارد زیر در روند تشخیص با دستگاه MRI رعایت شود:
دستگاه MRI ترکیبی از آهنربا، فرستنده رادیویی و گیرنده قوی است. در فرآیند تصویربرداری ام آر آی جریان الکتریکی از طریق سیمپیچ ارسال میشود. سوئیچینگ یا روشن و خاموش شدن جریان سبب میشود که سیمپیچها با صدای بلند کلیک منبسط شوند. صداها بسته به نوع دنبالههای مورد استفاده در دستگاه MRI متفاوت هستند و برخی از آنها بلندتر از بقیه هستند.
منظور از دنباله در ام آر آی یک تنظیم مشخص از توالی پالس و گرادیان پالس در دستگاه است که منجر به تولید تصویر خاص در ام آر آی میشود.
در حالی که سر و صدا با روشن و خاموش شدن جریان تولید میشود باید این نکته را به خاطر داشته باشید که آهنربا همیشه روشن است. در حقیقت آهنربای اصلی همیشه روشن است و به همین دلیل هرکسی که میخواهد وارد اتاق اسکن شود باید از نظر همراه داشتن وسایل آهنی چک شود تا به فرد و دستگاه آسیبی وارد نشود. همچنین تمام تجهیزات مورد استفاده در محیط MRI غیرآهنی است.
در روز MRI میتوانید مثل همیشه غذا بخورید، بنوشید و هر دارویی را مصرف کنید مگر اینکه چیزی غیر از این موضوع از طرف پزشک به شما سفارش شده باشد.
در برخی موارد ممکن است از شما خواسته شود که حداکثر 4 ساعت قبل از ام ار ای چیزی نخورید و ننوشید و گاهی ممکن است از شما خواسته شود که مقدار نسبتاً زیادی آب بنوشید. این موضوع بستگی دارد به بافتی که قرار است مورد بررسی قرار گیرد.
همچنین هنگامی که به کلینیک یا مرکز تصویربرداری میروید معمولاً از شما خواسته میشود که یک پرسشنامه درباره سلامتی و سابقه پزشکی خود پر کنید. این موضوع به کادر پزشکی کمک میکند تا اطمینان حاصل کنند که MRI شما در امنیت کامل انجام میشود.